Beyindeki GPS Hücreleri

2014 yılının Nobel Tıp ve Fizyoloji Ödülü, beynin yer belirleme sistemini keşfeden araştırmacılar olan Profesör John O’Keefe, May – Britt Moser ve Edvard Moser’a verildi. İngiltere’de yapılan bu çalışmalar, Profesör O’Keefe ve Norveçli Moser çiftinin beynin nerede olduğumu ve bir yerden diğerine giderken yolu nasıl bulduğumuzu gösteriyor.

Uzmanların bu buluşlarının Alzheimer hastalarının neden çevrelerini tanıyamadığını açıklamaya yardımcı olabileceği üzerinde duruluyor. Bilim dünyası adına gerçekten büyük adımlardan birisi olan bu keşfe, beyindeki GPS hücreleri adı verilmiş. Nobel Ödülü Komitesi’nden yapılan açıklamada ise “buluşları, filozofları ve bilim insanlarını yüzyıllardır meşgul eden bir sorunu çözdü” şeklindeydi.

Çalışma ile ilgili yapılan açıklamada, bu iki hücre türünün birleşimi, beyindeki yer belirleme sistemini açıklıyor. Uzamsal hafızanın altında yatan nörolojik mekanizmasının daha iyi anlaşılması çok önemli ve bu hücrelerin keşfi, bu anlamda ileriye doğru atılmış büyük bir adım olduğu açıklandı.

Çalışmanın ilk olarak 1971 yılında başladığı söylenebilir. University College of London’da O’Keefe beynin iç yer belirleme sisteminin ilk bölümünü keşfetmişti. Bir odada belirli bir noktadayken farelerin beynindeki bir dizi sinir hücresinin faaliyete geçtiğini tespit etmişti. Aynı odada farklı bir noktadayken de farklı bir beyin hücresinin faaliyete geçtiğini keşfeden O’Keefe, beynin hippocampus bölgesindeki bu “yer hücrelerinin” beyinde bir harita oluşturduğunu vurguladı.

2005 yılına gelindiğinde ise May – Britt ve Edvard Moser çifti, beyinde denizcilerin kullandıkları haritalar gibi çalışan yeni bir bölüm keşfetti. Çift bu beyin hücrelerinin enlem ve boylam çizgileri gibi çalıştığını ortaya koydu ve beynin mesafeleri ölçebildiğini, bu sayede yolun bulunmasına yardımcı olduğunu da keşfetti. Çift çalışmalarını Trondheim’daki Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde sürdürüyor.

Beynin “iç GPS” sistemini keşfeden ABD’li John O’Keefe ve Norveçli çift 2014 yılının Nobel Tıp ve Fizyoloji Ödülü’ne layık görüldü.

Share on Facebook0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn0

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir